Als gevolg van de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd verliezen in Antwerpen tussen 1 januari 2026 en 1 juli 2027 zo'n 10.700 personen hun uitkering. Van dat aantal werd verwacht dat ongeveer 1 op 3 uiteindelijk via het OCMW een leefloon zou krijgen. Op 1 januari van dit jaar verloren 600 personen die langer dan 20 jaar werkloos waren als eerste hun uitkering, de zogenaamde eerste golf. Wie zich daarvan in de periode tussen 1 december en 1 februari aanmeldde bij het OCMW van Antwerpen, heeft ondertussen duidelijkheid gekregen over zijn of haar dossier.
In totaal noteerde Antwerpen 294 contacten – ongeveer de helft van wie zijn of haar werkloosheidsuitkering zag verdwijnen met burgers binnen deze eerste golf. Bij 50 onder hen — of bij 17 % — bleek al telefonisch en na een eerste reeks vragen dat zij geen recht zouden krijgen op een leefloon, bijvoorbeeld omdat ze onvoldoende behoeftig zijn. Zij hebben hun aanvraag daarom zelf stopgezet na een eerste gesprek. 140 van de 169 effectieve aanvragen bij het OCMW werden positief beoordeeld. 29 personen kregen dus een negatieve beslissing, maar ook bij de positieve beslissingen werd het leefloon in 20 gevallen intussen alweer stopgezet omdat ze niet langer aan de voorwaarden voldoen.
Schepen voor Sociale Zaken Nathalie van Baren benadrukt het belang van een snelle en correcte opvolging: "Deze maatregel maakt voor veel mensen in één klap een groot verschil in hun leven. Net daarom was het essentieel dat we in Antwerpen voorbereid waren om die instroom op een menselijke, maar ook kordate manier op te vangen. Dat hebben we met de extra personeelsleden in Coevelt gedaan. We hebben onze dienstverlening zo georganiseerd, dat mensen er snel terecht konden, snel duidelijkheid kregen en niet onnodig in onzekerheid bleven."
Van Baren wijst erop dat snelheid belangrijk is voor wie uiteindelijk recht blijkt te hebben op steun, maar ook voor wie dat recht niet heeft. Tegelijkertijd wilt van Baren vooral dat Maatschappelijk Werkers ook effectief hun werk kunnen doen: "Ook wanneer al snel blijkt dat iemand niet in aanmerking komt, is het belangrijk om daar snel en correct over te communiceren. Zo vermijden we dat mensen nodeloos in een procedure blijven hangen, en kunnen we onze maatschappelijke hulp gericht inzetten waar die echt nodig is. Op World Social Work Day willen we die boodschap duidelijk geven: Maatschappelijk Werkers moeten hun job kunnen doen, en dat is vooral hun tijd niet verliezen aan dossiers waar op voorhand al duidelijk is dat niet aan de voorwaarden van een leefloon zal worden voldaan."
De stad blijft de impact van de federale maatregel verder opvolgen. Omdat aanvragen nog op een later moment kunnen worden ingediend, gaat het vandaag om een eerste stand van zaken en nog niet om de definitieve cijfers.
Op dit moment is de tweede golf van aanvragen volop bezig. Het gaat hier dan weer om personen die sinds 1 maart hun werkloosheidsuitkering zijn verloren. Aangezien het uitvoeren en verwerken van een gedegen sociaal en financieel onderzoek tijd vraagt, is het nog te vroeg om nu over die tweede golf te rapporteren. De komende weken zal er ook binnen die golf meer duidelijkheid komen over de evolutie van de cijfers.
